Bị từ chối vay vì nợ xấu, mất bao lâu để xóa lịch sử nợ trên CIC?

Nợ xấu là gì?

Nợ xấu (NPL) là các khoản vay mà người vay không trả đúng hạn hoặc không có khả năng thanh toán theo thỏa thuận. Theo Điều 10 Thông tư 11/2021/TT-NHNN, nợ được chia thành 5 nhóm:

Nhóm 1: Nợ đủ tiêu chuẩn: 

• Khoản nợ trong hạn và được đánh giá là có khả năng thu hồi đầy đủ cả nợ gốc và lãi đúng hạn
• Khoản nợ quá hạn dưới 10 ngày và được đánh giá là có khả năng thu hồi đầy đủ nợ gốc và lãi bị quá hạn và thu hồi đầy đủ nợ gốc và lãi còn lại đúng thời hạn.

Nhóm 2: Nợ cần chú ý: 

• Khoản nợ quá hạn đến 90 ngày;

• Khoản nợ được điều chỉnh kỳ hạn trả nợ lần đầu còn trong hạn.

Nhóm 3: Nợ dưới tiêu chuẩn: 

• Khoản nợ quá hạn từ 91 ngày đến 180 ngày:

•  Khoản nợ gia hạn nợ lần đầu còn trong hạn;
•  Khoản nợ được miễn hoặc giảm lãi do khách hàng không đủ khả năng trả lãi đầy đủ theo thỏa thuận;
• Khoản nợ thuộc một trong các trường hợp sau đây chưa thu hồi được trong thời gian dưới 30 ngày kể từ ngày ngân hàng, tổ chức tín dụng phi ngân hàng ký văn bản thu hồi khoản nợ (sau đây gọi là ngày có quyết định thu hồi):

+ Khoản nợ vi phạm quy định tại các khoản 1, 3, 4, 5, 6 Điều 134 Luật Các tổ chức tín dụng 2024;

+ Khoản nợ vi phạm quy định tại các khoản 1, 2, 3, 4 Điều 135 Luật Các tổ chức tín dụng 2024;

+ Khoản nợ vi phạm quy định tại các khoản 1, 2, 5, 9 Điều 136 Luật Các tổ chức tín dụng 2024;

•  Khoản nợ trong thời hạn thu hồi theo kết luận thanh tra, kiểm tra;
•  Khoản nợ phải thu hồi theo quyết định thu hồi nợ trước hạn của ngân hàng, tổ chức tín dụng phi ngân hàng do khách hàng vi phạm thỏa thuận với ngân hàng, tổ chức tín dụng phi ngân hàng chưa thu hồi được trong thời gian dưới 30 ngày kể từ ngày có quyết định thu hồi.

Nhóm 4: Nợ nghi ngờ: 

•  Khoản nợ quá hạn từ 181 ngày đến 360 ngày;

•  Khoản nợ cơ cấu lại thời hạn trả nợ lần đầu quá hạn đến 90 ngày theo thời hạn trả nợ được cơ cấu lại lần đầu;
•  Khoản nợ cơ cấu lại thời hạn trả nợ lần thứ hai còn trong hạn;
•  Khoản nợ thuộc một trong các trường hợp sau đây chưa thu hồi được trong thời gian từ 30 - 60 ngày kể từ ngày có quyết định thu hồi:

+ Khoản nợ vi phạm quy định tại các khoản 1, 3, 4, 5, 6 Điều 134 Luật Các tổ chức tín dụng 2024;

+ Khoản nợ vi phạm quy định tại các khoản 1, 2, 3, 4 Điều 135 Luật Các tổ chức tín dụng 2024;

+ Khoản nợ vi phạm quy định tại các khoản 1, 2, 5, 9 Điều 136 Luật Các tổ chức tín dụng 2024;

•  Khoản nợ phải thu hồi theo kết luận thanh tra, kiểm tra nhưng quá thời hạn thu hồi theo kết luận thanh tra, kiểm tra đến 60 ngày mà chưa thu hồi được;

•  Khoản nợ phải thu hồi theo quyết định thu hồi nợ trước hạn của ngân hàng, tổ chức tín dụng phi ngân hàng do khách hàng vi phạm thỏa thuận với ngân hàng, tổ chức tín dụng phi ngân hàng chưa thu hồi được trong thời gian từ 30 ngày đến 60 ngày kể từ ngày có quyết định thu hồi.

Nhóm 5: Nợ có khả năng mất vốn: 

•  Khoản nợ quá hạn trên 360 ngày;

•  Khoản nợ cơ cấu lại thời hạn trả nợ lần đầu quá hạn từ 91 ngày trở lên theo thời hạn trả nợ được cơ cấu lại lần đầu;

•  Khoản nợ cơ cấu lại thời hạn trả nợ lần thứ hai quá hạn theo thời hạn trả nợ được cơ cấu lại lần thứ hai;

•  Khoản nợ cơ cấu lại thời hạn trả nợ lần thứ ba trở lên;

•  Khoản nợ thuộc một trong các trường hợp sau đây chưa thu hồi được trên 60 ngày kể từ ngày có quyết định thu hồi:

•  Khoản nợ phải thu hồi theo kết luận thanh tra, kiểm tra nhưng quá thời hạn thu hồi theo kết luận thanh tra, kiểm tra trên 60 ngày mà chưa thu hồi được;

•  Khoản nợ phải thu hồi theo quyết định thu hồi nợ trước hạn của ngân hàng, tổ chức tín dụng phi ngân hàng do khách hàng vi phạm thỏa thuận với ngân hàng, tổ chức tín dụng phi ngân hàng chưa thu hồi được trên 60 ngày kể từ ngày có quyết định thu hồi;

•  Khoản nợ của khách hàng là tổ chức tín dụng đang được kiểm soát đặc biệt, chi nhánh ngân hàng nước ngoài đang bị phong tỏa vốn và tài sản.

Nợ xấu được xác định thuộc các nhóm 3, 4, và 5, được lưu trữ trên CIC. Ngoài ra, báo cáo tín dụng cá nhân của CIC còn bao gồm các thông tin như: Quan hệ tín dụng (các khoản vay hiện tại), Lịch sử nợ xấu, Thông tin bảo đảm khoản vay, Điểm tín dụng.

Đáng chú ý, nhiều người lầm tưởng rằng chỉ các khoản vay lớn mới bị ghi nhận nợ xấu trên báo cáo. Thực tế, khoản vay có giá trị dù bao nhiêu cũng sẽ được lưu trữ trên CIC, bao gồm cả thông tin nợ vay và nợ thẻ tín dụng. 

Thời gian lưu trữ nợ xấu, nợ cần chú ý trên CIC

Theo khoản 8 Điều 3 Thông tư 11/2021/TT-NHNN, thông tin nợ xấu được lưu giữ tối đa 5 năm kể từ ngày tất toán khoản nợ. Nếu khoản nợ chưa được tất toán, lịch sử nợ xấu sẽ tiếp tục hiển thị. 

Trước ngày 1/1/2024, nợ xấu dưới 10 triệu đồng được xóa ngay sau khi tất toán và ngân hàng báo cáo. 

Tuy nhiên, từ 1/1/2024, mọi khoản nợ xấu, bất kể số tiền, chỉ được xóa sau 5 năm kể từ ngày tất toán

Lưu ý, với riêng thẻ tín dụng, lịch sử nợ xấu sẽ chỉ hiển thị trong vòng 3 năm gần nhất. 

Ngoài lịch sử nợ xấu, báo cáo cũng có lịch sử nợ cần chú ý trong vòng 12 tháng gần nhất. 

Lưu ý về "xóa nợ xấu"

CIC khẳng định: Mọi quảng cáo về dịch vụ xóa nợ xấu đều là lừa đảo.

Thông tin trên CIC được cập nhật trung thực, khách quan dựa trên báo cáo từ các tổ chức tín dụng (TCTD). CIC và bất kỳ tổ chức/cá nhân nào không được phép tự ý điều chỉnh thông tin.

Thông tin tín dụng chỉ được điều chỉnh nếu phát hiện sai sót do lỗi tác nghiệp, nhưng phải tuân thủ quy trình xác minh nghiêm ngặt. Không có cơ chế xóa nợ xấu trước thời hạn 5 năm, và không tổ chức hay cá nhân nào có quyền thực hiện việc này.

Cách cải thiện điểm tín dụng tăng khả năng vay vốn ngân hàng

Chỉ vay vốn/mở thẻ tín dụng khi thực sự cần thiết và tính toán kỹ khả năng trả nợ dựa trên thu nhập thực tế. 

Có kế hoạch trả nợ đầy đủ và đúng hạn: luôn cân nhắc về khả năng tài chính của mình để hoạch định kế hoạch chi tiêu nhằm trả nợ đủ và đúng thời gian.

Luôn có ý thức trả nợ, dù là khoản nợ nhỏ (có thể sử dụng các công cụ nhắc nợ tự động như phần mềm ghi nhớ trên điện thoại). 

Thường xuyên kiểm tra thông tin tín dụng của bản thân để giám sát thông tin và mức độ tín nhiệm về bản thân và tránh bị kẻ gian lợi dụng, có phương án xử lý nếu phát hiện thông tin của mình chưa chính xác. 

Khi có nhiều khoản nợ cùng lúc khách hàng nên cố gắng chi trả dần số dư nợ hiện tại, không nên phát sinh thêm nhiều khoản nợ mới, đặc biệt là nợ tín chấp, nợ vay tiêu dùng.

Minh Triết